در مهندسی سازه مدرن، زلزلههای اخیر نشان دادهاند که حتی اگر اسکلت اصلی ساختمان (تیر و ستون) سالم بماند، تخریب دیوارهای غیرسازهای میتواند خسارات جانی و مالی جبرانناپذیری به بار آورد. قوانین اجرای وال پست بلوک سیمانی به همین دلیل تدوین شدهاند تا از واژگونی دیوارها در برابر نیروهای جانبی جلوگیری کنند.
اگر به دنبال ایمنسازی سازه خود هستید، انتخاب متریال استاندارد اولین قدم است. شرکت سازه بستر آروشا، پیشرو در تولید تجهیزات نوین مهار جانبی، با ارائه محصولاتی منطبق بر پیوست ششم آییننامه ۲۸۰۰، همراه شما در پروژههای ساختمانی است. در این مقاله، تمامی ضوابط فنی و اجرایی وال پستهای نوین (منقطع) در دیوارهای سیمانی را بررسی میکنیم.
طبق پیوست ششم آییننامه طراحی ساختمانها در برابر زلزله، اجرای وال پست برای دیوارهایی که طول آنها از ۴ متر یا ارتفاع آنها از ۳.۵ متر بیشتر باشد، الزامی است. با این حال، در سیستمهای نوین، قوانین اجرای وال پست بلوک سیمانی بر استفاده از ناودانیهای منقطع و میلگرد بستر تاکید دارد.
نکته حائز اهمیت این است که طبق ضوابط، حداقل فاصله اولین وادار (وال پست عمودی) از بر ستون نباید کمتر از یک متر باشد تا از ایجاد صلبیت کاذب در نزدیکی چشمه اتصال جلوگیری شود.
برای اینکه موضوع قوانین اجرای وال پست بلوک سیمانی را از حالت مهندسی پیچیده خارج کنیم و به زبانی ساده برای صاحبخانهها و سازندگان توضیح دهیم، میتوانیم دیوار ساختمان را به یک قاب عکس تشبیه کنیم.
اگر عکس (دیوار) را محکم به قاب (ستونها) بچسبانید، با کوچکترین تکانی قاب به عکس فشار آورده و آن را پاره میکند. وال پستهای نوین کاری میکنند که دیوار درون قابِ ساختمان آزادانه کمی جابجا شود اما زمین نخورد.
در ادامه، دو قانون طلایی بالا را به زبان سادهتر بررسی میکنیم:
تصور کنید زلزله میآید و ستونهای ساختمان شروع به تکان خوردن میکنند. اگر دیوار به ستون چسبیده باشد، ستون مثل یک چکش به دیوار ضربه میزند و آن را خرد میکند.
راه حل ساده: ما بین بلوکهای سیمانی و ستون، حدود ۳ سانتیمتر فاصله میگذاریم.
پر کردن با مواد نرم: این فاصله را با یونولیت یا پشم سنگ (که مثل اسفنج عمل میکنند) پر میکنیم.
نتیجه: وقتی ساختمان تکان میخورد، ستون در جای خالی بازی میکند و به دیوار فشار نمیآورد. این یکی از حیاتیترین قوانین اجرای وال پست بلوک سیمانی است.
بزرگترین ترس ما در زلزله این است که دیوار به سمت جلو یا عقب روی سر کسی سقوط کند. برای جلوگیری از این اتفاق، از قطعاتی به نام ناودانی منقطع استفاده میکنیم.
شکل کار: این ناودانیها شبیه به یک دست باز هستند که لبههای دیوار را بغل کردهاند.
چرا کشویی؟ دیوار داخل این ناودانیها گیر نکرده است؛ بلکه میتواند مثل یک درب کشویی، خیلی کم به چپ و راست حرکت کند.
بسیاری از وال پستهای کارگاهی به دلیل استفاده از آهنآلات غیراستاندارد و ضخیم، اجازه این حرکت ظریف را به دیوار نمیدهند و عملاً باعث تخریب دیوار میشوند. اما قطعات تولیدی در سازه بستر آروشا:
انعطاف مهندسیشده دارند: یعنی دقیقاً طبق قوانین اجرای وال پست بلوک سیمانی طراحی شدهاند تا هم دیوار را نگه دارند و هم اجازه حرکت به آن بدهند.
کیفیت و استحکام بالا: این قطعات از ورق فولاد مبارکه (سیاه) با ضخامت استاندارد تولید میشوند و دارای پوشش ضدزنگ هستند. همچنین امکان سفارش به صورت گالوانیزه برای محیطهای مرطوب نیز وجود دارد.
در گذشته از نبشیکشی سرتاسری استفاده میشد که صلبیت بالایی ایجاد میکرد و باعث ترک خوردگی دیوار میشد که البته منسوخ شده اند. امروزه طبق قوانین اجرای وال پست بلوک سیمانی، استفاده از روشهای زیر توصیه میشود:
وال پست منقطع (ناودانی فولادی): این قطعات از ورق سیاه درجه یک (فولاد مبارکه) یا گالوانیزه (سفارشی) تولید شده و با فواصل مشخص نصب میشوند.
میلگرد بستر: برای همبستگی بلوکهای سیمانی، استفاده از میلگرد بستر در بندهای افقی الزامی است.
میلگرد بستر مورد استفاده باید از مفتولهای آجدار با قطر حداقل ۳ میلیمتر (معمولاً ۴ میلیمتر) ساخته شده باشد. در صورتی که فاصله بین وادارها به حدود یک متر برسد، میتوان از میلگرد بستر با قطر ۸ میلیمتر نیز استفاده کرد، به شرطی که سختی آن از بلوک سیمانی فراتر نرود.
پیشنهاد ویژه: برای خرید مستقیم و بدون واسطه انواع ناودانی منقطع و میلگرد بستر با بالاترین کیفیت (ورق سیاه فولاد مبارکه و گالوانیزه سفارشی)، میتوانید به محصولات شرکت سازه بستر آروشا اعتماد کنید.
برای رعایت دقیق قوانین اجرای وال پست بلوک سیمانی، مراحل زیر را دنبال کنید:
گام اول: نشانهگذاری و نصب اتصالات
ابتدا محل قرارگیری ناودانیها روی ستون و سقف مشخص میشود. نصب باید به گونهای باشد که راستای دیوار کاملاً تراز باشد.
گام دوم: استفاده از لایههای جداساز
در محل تماس دیوار با اعضای سازهای، باید از موادی مانند پشم سنگ یا یونولیت استفاده کرد تا خیز تیرها به دیوار فشار وارد نکند.
گام سوم: مهار افقی با میلگرد بستر
در دیوارهای بلوک سیمانی، هر دو یا سه رج یکبار، باید از میلگرد بستر استفاده کرد. این میلگردها در داخل ناودانیهای نصب شده روی ستون مهار میشوند.
گام چهارم: مهار بازشوها (پنجره و در) در دیوارهای بلوک سیمانی، برای بازشوهایی که عرض آنها بیش از ۲.۵ متر است، اجرای وادار (وال پست) در دو طرف بازشو الزامی است. همچنین برای بازشوهای کوچکتر، تعبیه نعلدرگاه استاندارد و مهار آن به وادارهای طرفین باید طبق نقشه اجرایی انجام شود.
بسیاری از پیمانکاران به دلیل عدم آگاهی از قوانین اجرای وال پست بلوک سیمانی، مرتکب خطاهایی میشوند که در زمان بازرسی نظام مهندسی باعث بروز مشکل میشود:
-استفاده از میلگرد به جای ناودانی در دیوارهای پیرامونی.
-جوش دادن مستقیم میلگرد بستر به ستونهای فلزی (به جای استفاده از گیره و قلاب).
-عدم رعایت فاصله جداسازی بین دیوار و زیر سقف.
سازه بستر آروشا با ارائه مشاورههای فنی رایگان، شما را در انتخاب قطعات مناسب برای جلوگیری از این اشتباهات یاری میدهد.
جوش دادن صلب سرِ وادار به زیر تیر: وادارهای میانی حتماً باید در تراز سقف داخل اتصال کشویی (ناودانی) قرار بگیرند و نباید به زیر تیر یا سقف جوش صلب شوند (تا مانع خیز تیر نشوند).
استفاده از مصالح بنایی برای پر کردن فاصله جداسازی: پر کردن فاصله ۳ سانتیمتری دیوار و ستون با ملات یا خرده آجر به جای یونولیت یا پشم سنگ، که باعث انتقال نیروی زلزله به دیوار میشود.
عدم استفاده از گیره و قلاب استاندارد: نصب میلگرد بستر بدون استفاده از گیرههای مخصوص که به ستون یا وادار متصل میشوند.
شرکت سازه بستر آروشا با درک نیاز بازار و تغییر قوانین نظام مهندسی، محصولاتی را تولید کرده است که علاوه بر نصب آسان، هزینههای اجرایی را تا ۳۰ درصد کاهش میدهند.
کیفیت ورق: استفاده از ورقهای فولاد مبارکه با ضخامت ۲ میل (طبق استاندارد) و تولید سفارشی گالوانیزه.
-انطباق کامل: طراحی بر اساس آخرین ویرایش قوانین اجرای وال پست بلوک سیمانی.
-سرعت اجرا: حذف عملیات جوشکاری سنگین در محل پروژه.
اگرچه رعایت قوانین اجرای وال پست بلوک سیمانی در ابتدا ممکن است هزینهبر به نظر برسد، اما با استفاده از سیستمهای نوین (منقطع)، مصرف فولاد به شدت کاهش مییابد. برای استعلام قیمت بهروز تجهیزات وال پست و میلگرد بستر، برند سازه بستر آروشا یکی از رقابتیترین قیمتها را در بازار ایران ارائه میدهد.
بلوکهای سیمانی به دو دسته سبک (لیکا/هبلکس) و سنگین تقسیم میشوند. در بلوکهای سیمانی سنگین، به دلیل وزن بالاتر، رعایت قوانین اجرای وال پست بلوک سیمانی و استفاده از مهاربندهای قویتر در ارتفاع اهمیت دوچندان دارد. میلگرد بسترهای تولیدی در سازه بستر آروشا با ضخامتهای استاندارد، بهترین گزینه برای مسلح کردن این نوع دیوارها هستند.
بلوکهای سیمانی به دو دسته سبک (لیکا/هبلکس) و سنگین تقسیم میشوند. در بلوکهای سیمانی سنگین، به دلیل وزن بالاتر، رعایت قوانین اجرای وال پست بلوک سیمانی و استفاده از مهاربندهای قویتر در ارتفاع اهمیت دوچندان دارد. میلگرد بسترهای تولیدی در سازه بستر آروشا با ضخامتهای استاندارد، بهترین گزینه برای مسلح کردن این نوع دیوارها هستند.
| ردیف | فاکتور کلیدی | ضابطه آییننامه ۲۸۰۰ (پیوست ۶) | راهکار بهینه سازه بستر آروشا |
|---|---|---|---|
| ۱ | حداکثر طول مجاز دیوار | ۴ متر (بدون مهار میانی) | استفاده از وادارهای میانی استاندارد |
| ۲ | حداکثر ارتفاع مجاز | ۳.۵ متر از کف تمامشده | تولید وادارهای منقطع با ورق ۲ میل فولاد مبارکه |
| ۳ | فاصله جداسازی از ستون | ۱٪ ارتفاع طبقه (حداقل ۳ سانتیمتر) | استفاده از یونولیت ضدحریق یا پشمسنگ |
| ۴ | نحوه اتصال به سازه | اتصال کشویی (غیردرگیر) | ناودانیهای منقطع لغزشی (U شکل) |
| ۵ | تسلیح دیوار سیمانی | میلگرد بستر در هر ۲ یا ۳ رج بلوک | میلگرد بستر آجدار با پوشش گالوانیزه گرم |
| ۶ | جنس قطعات مهارکننده | فولاد ضدزنگ یا گالوانیزه | ورق سیاه ST37 (ضخامت استاندارد) یا گالوانیزه سفارشی |
| ۷ | اتصال به زیر سقف | اتصال تلسکوپی یا لغزشی | ناودانی سقفی مخصوص با قابلیت جابجایی |
| نکته: رعایت جداسازی لغزشی و تسلیح مناسب، ریسک ترکهای برشی و درگیری غیرمجاز با قاب را کاهش میدهد. | |||
جمعبندی
اجرای صحیح و اصولی وال پست دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک الزام قانونی و اخلاقی برای حفظ جان ساکنان ساختمان است. با رعایت قوانین اجرای وال پست بلوک سیمانی و استفاده از اتصالات نوین، نه تنها تاییدیه ناظران را به راحتی دریافت میکنید، بلکه سازه خود را در برابر زلزله بیمه خواهید کرد.
شرکت سازه بستر آروشا مفتخر است که با تولید تجهیزات استاندارد وال پست و میلگرد بستر، سهم کوچکی در ایمنسازی ساختمانهای کشور داشته باشد. کیفیت اتفاقی نیست؛ نتیجه تخصص و تجربه است.
بله، طبق ضوابط جدید، تمامی دیوارهای پیرامونی و دیوارهای داخلی با طول یا ارتفاع زیاد مشمول قوانین اجرای وال پست بلوک سیمانی هستند.
بهترین جایگزین، استفاده از ناودانیهای منقطع (وال پست منقطع) و میلگرد بستر گالوانیزه است که در شرکت سازه بستر آروشا به صورت تخصصی تولید میشود.
طبق آییننامه، حداکثر فاصله مجاز بین دو وال پست عمودی در دیوار نباید از ۵ متر تجاوز کند، هرچند در اکثر طراحیها این فاصله ۴ متر در نظر گرفته میشود.
همین امروز با کارشناسان سازه بستر آروشا تماس بگیرید تا بهترین راهکار را مطابق با قوانین اجرای وال پست بلوک سیمانی دریافت کنید.
آدرس کارخانه: هشتگرد، شهرک صنعتی فخر ایران A
دفتر مرکزی: کرج، طالقانی شمالی، کوچه بخشداری، بنبست بنفشه، ساختمان رضا، طبقه پنجم، واحد ۱۳
دفتر تهران: کریمخان، خیابان نجاتالهی، خیابان لباف، بنبست نارنگ
کلیه حقوق مادی و معنوی برای این سایت محفوظ می باشد و هرگونه کپی برداری شامل پیگرد قانونی است.
