مقدمه
یکی از چالشهای اساسی در طراحی لرزهای و اجرای دیوارهای غیرسازهای، کنترل تغییرمکان جانبی یا همان «دریفت» (Drift) در هنگام وقوع زلزله است. اتصالات دیوار به سازه معمولاً به نحوی طراحی و اجرا میشوند که دریفت سازه در امتداد داخل صفحه (In-plane) به دیوار منتقل نگردد و دیوار از قاب جدا باشد. اما مسئله مهم اینجاست که این اتصالات، دریفت سازه در امتداد خارج از صفحه (Out-of-plane) را به دیوار منتقل میکنند.
پرسش مهمی که ذهن بسیاری از طراحان و مهندسان ناظر را به خود مشغول میکند این است: آیا دریفت خارج از صفحه برای دیوار مخرب نیست؟ در این مقاله با بررسی نتایج آزمایشگاهی و تکیه بر ضوابط آییننامهای (از جمله ضابطه ۷۲۹) به این پرسش پاسخ میدهیم.
برای درک بهتر این موضوع، یک مدل آزمایشگاهی (دیوار شماره ۲ در تصویر ضمیمه مقاله) تحت بررسی دقیق قرار گرفته است. روند آزمایش به این شرح است:
ابتدا بر روی این دیوار، یک نیمسیکل دریفت داخل و خارج از صفحه به شکل همزمان اعمال گردید. مقدار دریفت اعمالی در هر دو امتداد برابر ۱.۵ درصد (معادل ۴۵ میلیمتر) بود. پس از اعمال این تغییرمکان، یک فشار خارج از صفحه به صورت افزایشی به دیوار وارد شد تا زمانی که دیوار به مرز فروریزش برسد.
نمودارها و بررسیهای ثبت شده از تغییرشکل وسط دیوار در برابر فشار خارج از صفحه (kPa) نشان میدهد که:
اعمال دریفت خارج از صفحه، تنها مقدار اندکی منجر به کاهش ظرفیت مقاومتی و شکلپذیری دیوار میگردد. این کاهش ظرفیت به قدری ناچیز است که در محاسبات مهندسی کاملاً قابل چشمپوشی میباشد.
اما یک نکته بسیار حیاتی در این نتایج نهفته است که نباید از آن غافل شد!
نتایج درخشان و مقاومت بالای دیوار در آزمایش ذکر شده، تنها به یک دلیل به دست آمده است: این دیوار دارای میلگرد بستر بوده است.
بر اساس ضابطه ۷۲۹، اجرای کلیه دیوارهای پیرامونی و داخلی باید به صورت مسلح (استفاده از میلگرد بستر و اتصالات استاندارد نظیر والپست) انجام شود. از آنجایی که ضوابط، مسلح کردن دیوار را الزامی کردهاند، تاثیر دریفت خارج از صفحه بر دیوارهای غیرمسلح در این مقیاس اندازهگیری نشده است؛ لیکن از نظر منطق مهندسی، کاملاً مورد انتظار است که برای دیوارهای غیرمسلح، دریفت خارج از صفحه تاثیری به شدت مخربتر داشته و به هیچ وجه قابل صرفنظر نباشد.
استفاده از میلگرد بستر استاندارد باعث میشود دیوار در برابر خمشهای خارج از صفحه یکپارچگی خود را حفظ کرده و رفتار ترد و شکننده نداشته باشد.
| ویژگی و رفتار دیوار | دیوار مسلح (دارای میلگرد بستر طبق ضابطه ۷۲۹) | دیوار غیرمسلح (بدون میلگرد بستر) |
|---|---|---|
| ظرفیت خمش خارج از صفحه | حفظ ظرفیت حداکثری و یکپارچگی | افت شدید مقاومت و احتمال گسیختگی |
| کاهش ظرفیت پس از اعمال دریفت | بسیار ناچیز و قابل چشمپوشی | بالا و غیرقابل اغماض |
| شکلپذیری دیوار | رفتار الاستیک و حفظ انسجام بلوکها | رفتار کاملاً ترد و شکننده |
| ایمنی در برابر فروریزش (زلزله) | ایمنی بالا و جلوگیری از آوار | خطر بالای فروریزش ناگهانی |
| تاییدیه آییننامهای | کاملاً منطبق با ضابطه ۷۲۹ و مبحث ۸ | غیرمجاز و فاقد تاییدیه نظام مهندسی |
دریفت خارج از صفحه به خودیِ خود میتواند نیروی مخربی برای اجزای غیرسازهای باشد، اما اگر دیوارها مطابق با استانداردهای روز و ضابطه ۷۲۹ به وسیله میلگردهای بستر و والپستهای استاندارد مسلح شوند، این اثرات مخرب خنثی شده و کاهش ظرفیت دیوار به حداقلِ ممکن میرسد.
برای تهیه انواع اتصالات استاندارد، میلگرد بستر با بالاترین کیفیت و دریافت مشاورههای فنی جهت ایمنسازی دیوارهای پروژه خود، میتوانید با کارشناسان مجموعه ما در ارتباط باشید.
بیشتر بخوانید: همه چیز درباره روش اجرای میلگرد بستر
خیر، اتصالات استاندارد (مانند گیرههای U شکل و والپستها) به گونهای طراحی میشوند که دیوار از قاب سازهای جدا باشد و اجازه حرکت آزادانه در امتداد داخل صفحه را بدهد تا نیروی مخربی به دیوار منتقل نشود.
در تستهای استاندارد بررسی شده، مقدار دریفت در هر دو امتداد برابر با ۱.۵٪ (حدود ۴۵ میلیمتر) بوده است که نشاندهنده یک تغییرمکان قابل توجه در زمان زلزله است.
میلگرد بستر با درگیر کردن ملات و بلوکها، مقاومت کششی و خمشی دیوار را به شدت افزایش میدهد. بدون میلگرد بستر، دیوار تحت فشارهای خارج از صفحه (ناشی از دریفت یا باد) به سرعت دچار ترکخوردگی و فروریزش میشود.
خیر. مطابق با ویرایشهای جدید آییننامهها و به ویژه ضابطه ۷۲۹، کلیه دیوارهای محیطی و داخلی باید به صورت مسلح (با استفاده از میلگرد بستر) اجرا شوند تا ایمنی جانی ساکنین در برابر فروریزش دیوارها تامین گردد.
دفتر مرکزی : 91690224-026
دفتر تهران : 91690124-021
مدیر فروش : 09129307113
کارشناسان فروش : 09129307114
کارشناسان فروش: 09129307115
کارشناسان فروش: 09120665231
آدرس کارخانه: هشتگرد، شهرک صنعتی فخر ایران A8
دفتر مرکزی: کرج، طالقانی شمالی، کوچه بخشداری، بنبست بنفشه، ساختمان رضا، طبقه پنجم، واحد ۱۳
دفتر تهران: کریمخان، خیابان نجاتالهی، خیابان لباف، بنبست نارنگ پلاک 4
کلیه حقوق مادی و معنوی برای این سایت محفوظ می باشد و هرگونه کپی برداری شامل پیگرد قانونی است.
