اجرای وال پست در ساختوسازهای امروزی دیگر یک کار سلیقهای نیست؛ بلکه ضابطهای سرنوشتساز برای حفظ جان ساکنان در زمان زلزله است. طبق پیوست ششم آییننامه ۲۸۰۰، سازهها باید بهگونهای طراحی و اجرا شوند که دیوارهای غیرسازهای تحت اثرهای متقابل سازه دچار تخریب ناگهانی نشوند. یکی از چالشبرانگیزترین بخشهای این ضابطه، مدیریت دیوارهایی با ارتفاع بلند است. در این مقاله تخصصی از سازه بستر آروشا، به بررسی دقیق نحوه اجرای کلاف افقی (تیرک یا وال پست افقی) و جزییات اتصال اصولی آن خواهیم پرداخت.
در ادبیات فنی پیوست ششم آییننامه ۲۸۰۰، به کلاف یا وال پست افقی، «تیرک» گفته میشود. وظیفه اصلی تیرک، کاهش ارتفاع آزاد دیوار و مهار نیروهای خارج از صفحه زلزله است. قانون طلایی آییننامه ۲۸۰۰: زمانی که ارتفاع آزاد دیوار غیرسازهای از ۳.۵ متر بیشتر باشد، شما ملزم به اجرای کلاف افقی (تیرک) خواهید بود. این کلاف وظیفه دارد ارتفاع آزاد دیوار را تقسیم کرده و پایداری آن را تضمین کند. جدول زیر الزامات کلی هندسه دیوار را طبق آخرین ویرایش آییننامه نشان میدهد:
| پارامتر هندسی دیوار | حد مجاز آییننامه | راهکار در صورت تجاوز از حد مجاز |
|---|---|---|
| حداکثر ارتفاع مجاز دیوار | ۳.۵ متر | اجرای کلاف افقی (تیرک) |
| حداکثر طول مجاز دیوار | ۴ متر (یا ۳۰ برابر ضخامت) | اجرای وادار عمودی (میانی) |
یکی از بزرگترین ابهامهای مجریان، نحوه اتصال کلاف افقی به ستونهای بتنی یا فلزی طرفین است. اتصال کلاف افقی به هیچ عنوان نباید صلب باشد؛ زیرا در زمان زلزله، تغییر مکان جانبی ستون نباید به دیوار منتقل شود. بهترین، اصولیترین و استانداردترین روش برای اجرای این اتصال، استفاده از مکانیزم کشویی (تلسکوپی) به شرح زیر است:
بیشتر بخوانید: قوانین اجرای وال پست بلوک هبلکس + الزامات پیوست ۶
در تراز مشخصشده (وسط ارتفاع دیوار)، یک عدد بیسپلیت (صفحه فلزی) با استفاده از رولبولت (برای ستونهای بتنی) محکم روی ستون فیکس میشود. در ستونهای فلزی، این صفحه مستقیماً به ستون جوش داده خواهد شد.
یک عدد ناودانی یا کشویی به صورت سرتاسری به بیسپلیت جوش داده میشود. دهانه این کشویی باید دقیقاً همسایز با ضخامت کلاف افقی باشد تا کلاف بتواند درون آن قرار گیرد.
کلاف افقی (که معمولاً از جنس وادار اچ (H) یا قوطی استاندارد است) درون این کشویی قرار میگیرد. نکته بسیار مهم: این اتصال باید به صورت آزاد باشد. یعنی کلاف افقی درون کشویی جوش نمیشود، بلکه داخل آن مینشیند تا آزادی حرکت رفتوبرگشتی (تلسکوپی) در راستای افق حفظ شود و در عین حال، جلوی حرکت خارج از صفحه دیوار گرفته شود.
اگر با دیواری مواجه باشیم که هم ارتفاع آن بالای ۳.۵ متر است و هم طول آن از ۴ متر بیشتر است، تکلیف چیست؟ در این حالت ما هم به وادار میانی (عمودی) نیاز داریم و هم به کلاف افقی. در این سناریو، مراحل به ترتیب زیر اجرا میشود:
۱. ابتدا وادارهای میانی (عمودی) که معمولاً از جنس وادار H هستند، در فواصل مجاز نصب میشوند.
۲. کلافهای افقی در تراز میانی، حدفاصل ستون تا وادار میانی و یا بین دو وادار میانی قرار میگیرند.
۳. اتصال کلاف افقی به وادار میانی نیز باید به صورت متحرک و با استفاده از اتصالات ناودانی منقطع یا کشویی انجام شود تا رفتار مستقل دیوار و سازه آسیب نبیند.
جوشکاری صلب کلاف به ستون: جوش دادن مستقیم کلاف افقی به ستون یا نبشیهای جانبی بدون استفاده از ابزار کشویی، فلسفه پیوست ۶ (جداسازی دیوار از سازه) را کاملاً از بین میبرد و در اولین زلزله باعث ترک خوردن شدید دیوار میشود.
عدم استفاده از وادار اچ (H) استاندارد: استفاده از مقاطع ضعیف یا غیر استاندارد به عنوان کلاف افقی، مقاومت لازم را در برابر بارهای خمشی خارج از صفحه ایجاد نمیکند.
پر کردن داخل کشویی با ملات سفت: فضای آزاد داخل کشویی نباید با ملات ماسه سیمان صلب شود؛ برای پر کردن این فضاها جهت عایقبندی باید از مواد انعطافپذیر مانند پلاستوفوم (یونولیت) یا پشم سنگ استفاده کرد.
همانطور که اجرای کلاف افقی در ارتفاع بلند ضوابط خاصی دارد، مهار دیوار در نقاط حساس دیگر مانند بازشوها نیز نباید فراموش شود.
اجرای صحیح کلاف افقی (تیرک) طبق پیوست ششم آییننامه ۲۸۰۰ نیازمند ابزار و تجهیزات استاندارد و مهندسیشده است. استفاده از کشوییهای باکیفیت، بیسپلیتهای محاسباتی و وادارهای اچ (H) استاندارد، نهتنها تاییدیه مهندس ناظر را برای پروژه شما تضمین میکند، بلکه سرعت اجرای کار را به شدت بالا میبرد. ما در شرکت فنی مهندسی سازه بستر آروشا، با تولید تخصصی انواع اتصالات وال پست مدرن (از جمله ناودانیهای منقطع، وادارهای H میانی، اتصالات کشویی و بیسپلیتهای رولبولتی) همراه شما هستیم. برای دریافت مشاوره رایگان پروژهها و استعلام قیمت تجهیزات وال پست، با کارشناسان آروشا در تماس باشید.
خیر. طبق پیوست ششم آییننامه ۲۸۰۰، اتصال وال پست افقی به ستونها نباید صلب باشد. استفاده از نبشیکشی معمولی که به صورت صلب به ستون جوش داده میشود، رفتار مستقل دیوار از سازه را مختل کرده و در زمان زلزله باعث ترکخوردگی و تخریب دیوار میشود. حتماً باید از اتصال کشویی (تلسکوپی) استفاده شود.
زیر کلاف افقی یا تیرک باید کاملاً با ملات سفت پر شود تا انتقال بار به درستی انجام شود. اما فضای خالی درون ناودانی کشویی اتصال به ستون به هیچ وجه نباید با ملات ماسه سیمان پر شود؛ این فضا باید با مواد انعطافپذیر مانند پشم سنگ یا پلاستوفوم (یونولیت) پر شود تا فضای حرکتی کلاف حفظ گردد.
طبق آییننامه، الزام اجرای کلاف افقی برای دیوارهایی با ارتفاع بیش از ۳.۵ متر است. بنابراین برای خود ۳.۵ متر الزامی نیست، اما اگر ارتفاع حتی چند سانتیمتر از ۳.۵ متر تجاوز کند (مثلاً ۳.۶ متر)، اجرای آن ۱۰۰ درصد اجباری خواهد بود. با این حال، بسیاری از طراحان برای امنیت بیشتر در ارتفاع ۳.۵ متر نیز آن را توصیه میکنند.
بهترین و استانداردترین مقطع، وادار اچ (H) گالوانیزه یا سیاه و یا قوطیهای صنعتی استاندارد (مثل ۵×۵ یا ۴×۴ بسته به ضخامت دیوار) است. استفاده از ناودانیهای تک یا مقاطع ضعیف دستساز به دلیل عدم تحمل بارهای خمشی خارج از صفحه زلزله، مورد تایید ناظران نظام مهندسی قرار نمیگیرد.
با توجه به نوسانات بازار آهن، قیمتها به صورت روزانه تغییر میکنند. برای دریافت لیست قیمت لحظهای مخصوص پیمانکاران و سازندگان استان سمنان، میتوانید مستقیماً با واحد فروش ما تماس بگیرید.
آدرس کارخانه: هشتگرد، شهرک صنعتی فخر ایران A
دفتر مرکزی: کرج، طالقانی شمالی، کوچه بخشداری، بنبست بنفشه، ساختمان رضا، طبقه پنجم، واحد ۱۳
دفتر تهران: کریمخان، خیابان نجاتالهی، خیابان لباف، بنبست نارنگ
کلیه حقوق مادی و معنوی برای این سایت محفوظ می باشد و هرگونه کپی برداری شامل پیگرد قانونی است.
