۹۳۰۷۱۱۳۰۹۱۲
با ما در تماس باشـید
با ما در تماس باشـید
راهنمای جامع نحوه اجرای وال پست دیوارهای خارجی بر اساس ضابطه ۹۲۷ (جایگزینی وال پست سنتی با میلگرد بستر)
در سالهای گذشته، اجرای دیوارهای پیرامونی و تیغههای ساختمانی صرفاً با چیدن بلوک و بدون مهار اصولی انجام میشد، یا نهایتاً از نبشیکشیها و قوطیهای سنگین فلزی تحت عنوان «وال پست سنتی» استفاده میکردند. اما تجربه زلزلههای اخیر نشان داد که این روشهای قدیمی نه تنها سنگین و پرهزینه هستند، بلکه در زمان وقوع زلزله عملکرد ضعیفی داشته و باعث تخریب دیوار میشوند.
به همین دلیل، سازمان برنامه و بودجه کشور دستورالعمل جدیدی را تحت عنوان ضابطه ۹۲۷ («راهنمای طراحی لرزهای دیوارهای بنایی غیرسازهای مسلح به میلگرد بستر») منتشر کرد. در این آییننامه، استفاده از والپستهای سنتی و سنگین مورد توصیه نبوده و جای خود را به سیستم وال پست مدرن (ناودانیهای منقطع و وادارها) به همراه میلگرد بستر داده است. در این مقاله کاربردی، به زبان ساده بررسی میکنیم که نحوه اجرای وال پست دیوارهای خارجی طبق ضابطه ۹۲۷ چگونه است و از چه محصولاتی باید برای ایمنسازی ساختمان استفاده کنیم.
بزرگترین اشتباه در روشهای سنتی این بود که دیوار را با جوشکاریِ نبشی و قوطی، مستقیماً به اسکلت ساختمان (ستونها و تیرها) متصل میکردند. در زمان وقوع زلزله، وقتی سازه اصلی دچار جابهجایی و حرکت جانبی (Drift) میشود، این حرکت به دیوار منتقل شده و باعث لهیدگی، ترکهای خردکننده و در نهایت ریزش آوار روی سر ساکنان میگردد.
اصل اساسی در ضابطه ۹۲۷، «جداسازی لرزهای دیوار از قاب سازه» است. یعنی دیوار خارجی باید طوری اجرا شود که در زمان زلزله، اسکلت ساختمان بتواند آزادانه حرکت کند بدون اینکه دیوار را له کند؛ اما در عین حال، دیوار در برابر فشارهای شدید باد و زلزله (نیروهای خارج از صفحه) کاملاً مهار و استوار بماند.
برای رسیدن به این هدف، ضابطه ۹۲۷ استفاده از دو گروه محصول کلیدی را الزامی کرده است:
اتصالات لغزنده و کشویی (ناودانی منقطع، منووالپست و وادارها): جهت جداسازی دیوار از اسکلت و مهار لبهها.
میلگرد بستر: جهت افزایش فوقالعاده مقاومت دیوار در برابر مقاومت کششی و جلوگیری از ترکخوردگی.
قبل از اینکه به سراغ مراحل اجرا برویم، سازندگان و مجریان باید بدانند که طبق ضابطه ۹۲۷ برای اجرای اصولی دیوار به چه مصالح و محصولاتی نیاز دارند:
میلگرد بستر (خرپایی یا نردبانی): مفتولهای فولادی گالوانیزه و آجدار (معمولاً به قطر ۴ میلیمتر) که به صورت استاندارد تولید شده و در بین رجهای بلوک قرار میگیرند.
ناودانی منقطع (و یا ورقهای دوبل نبشی): مقاطع ساختهشده از ورق گالوانیزه (به ضخامت ۲ تا ۳ میلیمتر) که به عنوان راهنما و اتصال کشویی در لبههای بالایی و کناری دیوار نصب میشوند.
وادارها (وادار میانی و کناری): ستونکهای فلزی (معمولاً ناودانی یا H شکل) که وقتی طول دیوار زیاد میشود، برای تقسیم کردن طول دیوار به دهانههای کوچکتر و مجاز استفاده میشوند.
گیره و قلاب میلگرد بستر: قطعات فلزی اتصالی که برای درگیر کردن میلگرد بستر به وادارها یا ستونهای سازه به کار میروند.
مصالح جداساز (پشم سنگ یا فوم الاستومری): برای پر کردن فاصله و گپ بین دیوار با ستونها و تیرهای سقف تا دیوار در زمان زلزله فضای بازی برای لغزش داشته باشد.
برای اجرای اصولی دیوار خارجی بر اساس ضابطه ۹۲۷، مراحل زیر را در کارگاه ساختمانی دنبال کنید:
به جای نبشیکشی ممتد و سرتاسری، از ناودانیهای منقطع (یا منووالپستها) در لبه بالایی دیوار (زیر تیر سقف) و لبههای قائم (کنار ستونها یا دیوار برشی) استفاده کنید.
فاصله مجاز: طبق ضابطه ۹۲۷، فاصله آزاد بین ناودانیهای منقطع نصبشده در طول دیوار، نباید از ۱ متر بیشتر باشد.
نحوه اتصال به بتن: ناودانیها با استفاده از انکر بولت یا پیچ و رولپلاک به بتن متصل میشوند.
یک نکته بسیار مهم آییننامهای (ضابطه انکرها): در زمان سوراخکاری و کاشت انکر برای نصب والپست، فاصله سوراخ تا لبه تیر یا ستون بتنی باید حداقل ۵ سانتیمتر (۵۰ میلیمتر) باشد تا بتن لبپر نشده و مقاومت اتصال حفظ شود. همچنین استفاده از میخکوبی با تفنگ (میخکوب) یا رولبولتهای مکانیکی در نزدیکی اتصالات تیر به ستون (ناحیه مفاصل پلاستیک) ممنوع است و باید از چسب کاشت بولت (انکرهای شیمیایی) استفاده کرد.
برای اینکه دیوار از اسکلت سازه جدا باشد (اتصال کشویی یا لغزنده)، قبل از شروع دیوارچینی، داخل ناودانیهای نصبشده و فاصله بین دیوار با ستونها و تیر سقف را با پشم سنگ ضد رطوبت یا یونولیت (فوم الاستومری) به ضخامت ۱ تا ۳ سانتیمتر پر کنید. این کار باعث میشود وزن سقف هرگز روی دیوار خارجی نیفتد و دیوار در زلزله خرد نشود.
اگر طول دیوار پیرامونی شما زیاد است (طبق آییننامه معمولاً بیشتر از ۴ متر یا ۴ برابر ضخامت دیوار)، دیوار به یک تکیهگاه میانی نیاز دارد. در اینجا باید از وادار میانی (پروفیلهای H یا دو ناودانی متصل به هم) استفاده کنید.
اتصال سر و ته وادار به سقف و کف باید به گونهای باشد که در پایین به صورت کاملاً مفصلی (جوش یا پیچ ثابت به صفحه پلیت) و در بالا به صورت کشویی و لغزنده در داخل صفحه (درون ناودانی یا کشویی مقطع u شکل) اجرا شود تا حرکت سقف را به وادار منتقل نکند.
اکنون شروع به چیدن بلوکها (سفالی، سیمانی یا AAC) کنید. یکی از اساسیترین الزامات ضابطه ۹۲۷ برای دیوارهای خارجی، مسلح کردن دیوار با میلگرد بستر است.
فاصله میلگردهای بستر: به طور استاندارد و بر اساس ضابطه، میلگردهای بستر باید حداکثر هر ۴۰ سانتیمتر در ارتفاع (یعنی معمولاً هر ۲ یا ۳ رج بلوک در میان) در داخل ملات بستر افقی قرار گیرند.
نحوه قرارگیری: میلگرد بستر باید به طور کامل درون ملات (حداقل با ضخامت ۱ سانتیمتر) مدفون شود تا هم از زنگزدگی محافظت شود و هم چسبندگی کاملی با بلوکها ایجاد کند.
اتصال به ستون یا وادار: دو سر میلگرد بستر در لبههای دیوار باید با استفاده از گیره و قلاب به ستونها یا وادارهای میانی متصل شوند تا کشش در کل طول دیوار یکپارچه شود.
در دیوارهای خارجی، پنجرهها و بازشوهای زیادی وجود دارد. ضابطه ۹۲۷ برای جلوگیری از ترک خوردن و ریزش بالای پنجرهها قواعد اجرایی مشخصی دارد:
طول نشیمن نعل درگاه: تیر یا مقطع فلزی/بتنی که بالای پنجره قرار میگیرد (نعل درگاه)، باید در هر دو طرف پنجره حداقل ۱۵ سانتیمتر یا ۱٫۵ برابر طول یک بلوک روی دیوار طرفین نشیمن داشته باشد.
الزام میلگرد بستر روی نعل درگاه: طبق دستور صریح ضابطه ۹۲۷، مستقل از محاسبات، مجری موظف است در رج اول و دوم بالای نعل درگاه حتماً از میلگرد بستر استفاده کند تا از ایجاد ترکهای قطری در اطراف پنجرهها جلوگیری شود.
برای اینکه در کارگاه ساختمانی دچار اشتباه نشوید، مهمترین اعداد و ضوابط اجرایی ضابطه ۹۲۷ را در جدول کاربردی زیر خلاصه کردهایم:
| بخش اجرایی در کارگاه | ضابطه و مقدار مجاز آییننامهای | دلیل فنی و مزیت اجرایی |
|---|---|---|
| نوع وال پست | ناودانی منقطع ورق گالوانیزه یا وادار استاندارد | حذف جوشکاری سنگین، کاهش هزینه، مهار استاندارد زلزله |
| فاصله ناودانیها | حداکثر فاصله آزاد: ۱ متر | مهار مداوم لبههای فوقانی و قائم دیوار برابر باد و زلزله |
| سوراخکاری انکر بولت | حداقل ۵۰ میلیمتر از لبه بتن | جلوگیری از خرد شدن و لبپر شدن بتن هنگام نصب |
| میلگرد بستر | حداکثر هر ۴۰ سانتیمتر (۲ یا ۳ رج یکبار) | افزایش مقاومت خمشی و جلوگیری از ترکخوردگی |
| نشیمن نعل درگاه | حداقل ۱۵ سانتیمتر در دو طرف بازشو | توزیع بار وزن بلوکها و جلوگیری از خردشدگی |
| میلگرد بستر بازشوها | نصب در رج اول و دوم بالای نعل درگاه | مهار ترکهای ۴۵ درجه و تقویت کلاف بالای پنجره |
اگر هنوز در پروژههای خود بین انتخاب نبشیکشی قدیمی و سیستم وال پست مدرن طبق ضابطه ۹۲۷ تردید دارید، به مزایای زیر توجه کنید:
کاهش چشمگیر هزینهها تا ۵۰ درصد: قیمت خرید ناودانیهای منقطع ورق گالوانیزه و میلگرد بستر، به مراتب از خرید نبشیها و قوطیهای سنگین فلزی کمتر است.
سرعت اجرای فوقالعاده بالا: نصب ناودانیها با انکر و پیچ در چند دقیقه انجام میشود و نیازی به تیم جوشکاری سنگین و برشکاریهای زمانبر در کارگاه نیست.
تاییدیه قطعی مهندس ناظر و شهرداری: از آنجا که این روش دقیقاً منطبق بر ضابطه ۹۲۷، آییننامه ۲۸۰۰ و پیوست ششم است، پروژه شما در اخذ تاییدیههای نظارتی و پایانکار هیچگونه مشکلی نخواهد داشت.
مقاومت در برابر زنگزدگی: به دلیل استفاده از ورقها و مفتولهای گالوانیزه، این محصولات در دیوارهای پیرامونی و در برابر رطوبت و باران دچار زنگزدگی و پوسیدگی نمیشوند.
نحوه اجرای وال پست دیوارهای خارجی طبق ضابطه ۹۲۷، یک تحول بزرگ در صنعت ساختمان است که امنیت جان ساکنان را در زلزله تضمین کرده و هزینههای ساختوساز را کاهش میدهد. اصل اساسی در این ضابطه، استفاده از اتصالات لغزنده (ناودانیهای منقطع و وادارها) برای جداسازی دیوار از اسکلت، و به کارگیری میلگرد بستر برای تسلیح و یکپارچگی دیوار است.
والپستهای سنتی (نبشی و قوطی) باعث ایجاد اتصال صلب بین دیوار و اسکلت میشوند. در زمان زلزله، این اتصال صلب مانع حرکت آزادانه اسکلت شده و باعث تمرکز تنش، لهیدگی دیوار و تخریب آن میشود. طبق ضابطه ۹۲۷، برای جداسازی دیوار از قاب سازه، استفاده از والپستهای مدرن (منقطع) الزامی است.
مطابق با ضوابط اجرایی، حداکثر فاصله آزاد بین ناودانیهای منقطع نصب شده در طول دیوار، نباید از ۱ متر تجاوز کند تا پایداری دیوار در برابر بارهای خارج از صفحه (مانند باد و زلزله) کاملاً تضمین شود.
میلگرد بستر با ایجاد درگیری و چسبندگی بالا بین بلوکها، مقاومت خمشی دیوار را به شکل چشمگیری افزایش میدهد. برخلاف روشهای قدیمی که دیوار فقط با ملات ساده اجرا میشد، استفاده از میلگرد بستر از ترکخوردگیهای قطری و ریزش دیوار جلوگیری کرده و اجرای آن طبق ضابطه ۹۲۷ برای دیوارهای خارجی الزامی است.
خیر. استفاده از میخکوبهای انفجاری در نزدیکی اتصالات تیر به ستون (ناحیه مفاصل پلاستیک) ممنوع است. برای نصب اصولی، استفاده از انکر بولتهای مکانیکی یا چسب کاشت بولت (انکرهای شیمیایی) پیشنهاد میشود تا از لبپر شدن و آسیب به بتن جلوگیری شود.
برای اخذ تاییدیه مهندس ناظر و افزایش سرعت اجرا، استفاده از والپستهای منقطع با ورق گالوانیزه استاندارد (حداقل ضخامت ۲ میل) و میلگرد بستر گالوانیزه آجدار توصیه میشود. محصولات تولیدی «سازه بستر آروشا» دقیقاً بر اساس مشخصات فنی آییننامه ۲۸۰۰ و ضابطه ۹۲۷ طراحی شدهاند.
دفتر مرکزی : 91690224-026
دفتر تهران : 91690124-021
مدیر فروش : 09129307113
کارشناسان فروش : 09129307114
کارشناسان فروش: 09129307115
کارشناسان فروش: 09120665231
آدرس کارخانه: هشتگرد، شهرک صنعتی فخر ایران A8
دفتر مرکزی: کرج، طالقانی شمالی، کوچه بخشداری، بنبست بنفشه، ساختمان رضا، طبقه پنجم، واحد ۱۳
دفتر تهران: کریمخان، خیابان نجاتالهی، خیابان لباف، بنبست نارنگ پلاک 4
کلیه حقوق مادی و معنوی برای این سایت محفوظ می باشد و هرگونه کپی برداری شامل پیگرد قانونی است.
